دلمه برگ مو در پايتخت انگور ايران

به نظر من در اين گرماي وحشتناك بايد راهي مناطق كوهستاني يا كوهپايه‌ها، از جمله كردستان يا آذربايجان شويد و اصلا هم گول تبليغات رسانه‌اي و جشنواره‌هاي كذا و كذا را نخوريد كه گاه محل اين جشنواره‌ها از نظر گرما شبيه جهنم است!

پس امروز با هم به اروميه مي رويم .

غذايي از دل باغ انگور

آنچه براي ما بخصوص در اين فصل در سفر به اروميه مهم است باغ‌هاي انگور و سيب و ساير ميوه‌جات و صيفي‌جات است.

حالا اين كه چرا در مطلبي كه بايد به غذاهاي محلي بپردازد در مورد باغ صحبت مي‌كنيم دليلش اين است كه 2 غذاي اصلي مردم اروميه به طور كامل وابسته به همين باغداري و نوع حرفه و شغل‌شان است.

شغل اغلب مردم اروميه، باغداري است. وجود زمين‌هاي حاصلخيز و رودخانه‌هاي پر آب شايد مهم‌ترين دليل روي آوردن مردم به اين حرفه باشد.

شايد باور نكنيد اما يكي از باغداران اروميه به من مي‌گفت چيزي حدود 50 نوع انگور توسط باغداران اروميه به عمل مي‌آيد كه هر كدام هم مصرفي مخصوص خود دارند. مثلا انگور كشمشي كه 2 رنگ سفيد و قرمز دارد و بدون هسته است بيشتر براي تهيه كشمش به كار مي‌رود.

انگور خليلي كه تنها براي خوردن به بازار تره‌بار مي‌رود.

انگور حسيني و صاحبي كه دانه‌هاي درشت دارد و پر آب است.

انگور قره شيره و رازقي كه مهم‌ترين مصرف شان تهيه شيره انگور است.

انگور به قول خودشان پوست كلفت يا ريش بابا كه هم پر آب است و هم مي‌توان مدت زيادي آن را نگهداري كرد و حتي در زمستان هم خورد.

خلاصه اين كه اين روزها بخصوص مرداد و شهريور اگر اهل خوردن انگور هستيد حتما بايد سري به اروميه بزنيد تا متوجه شويد اين انگورهاي وارداتي مصري و ايتاليايي و تركيه‌اي پيش محصول باغداران عزيز كشورمان هم از نظر كيفيت، هم قيمت و هم طعم و مزه واقعا هيچ‌اند.

اما يكي از غذاهاي لذيد اروميه كه ارتباط مستقيم هم با باغداري و انگور دارد دلمه برگ مو است آن هم دلمه‌هايي فوق‌العاده خوشمزه و يكدست و بر خلاف آن چيزي كه ما از دلمه مي‌شناسيم دلمه‌هاي اروميه يا مربع‌هاي خيلي خيلي كوچك هستند يا لوله‌اي شكل.

نكته‌اي كه در رستوران‌هاي اروميه وجود دارد آن هم در اين فصل اين است كه دلمه را بيشتر به عنوان يك همراه غذا يا پيش‌غذا سرو مي‌كنند به عنوان مثال شما يك كباب يا كوفته سفارش مي‌دهيد و بعد به عنوان پيش‌غذا در كنار ماست و ترشي و... چند دلمه هم برايتان مي‌آورند، اما اگر از من مي‌شنويد كلا كباب و... بي‌خيال شويد و به خوردن همان دلمه بپردازيد كه جاي ديگري با اين طعم و تازگي گيرتان نمي‌آيد.

مردم اروميه عادت‌هاي غذايي ديگري هم دارند كه بد نيست به آنها هم اشاره كنم، مانند خوردن ماست و شیره انگور كه به دوشاب معروف است يا در اكثر هتل‌ها و برخي قهوه‌خانه‌ها كه صبحانه مي‌دهند نان تازه و پنیرمحلی، شیر گاومیش و عسل جايگاه وي‍ژه‌اي دارد و عسل اروميه هم واقعا عسلي خوشمزه است و اصلا يكي از صادرات اروميه‌اي‌ها همين عسل است.

اروميه‌اي‌ها يك نوع ساندويچ هم دارند كه البته در رستوران‌هاي خيلي مدرن و فست‌فود‌هاي آنچناني نمي‌توانيد آن را پيدا كنيد، بلكه در اطراف همان خيابان امام و در برخي ساندويچي‌ها وجود دارند كه مخلوطی از سیب‌زمینی كباب شده، تخم‌مرغ آبپز، كره محلی و سبزی را با فلفل قرمز و نمك مخلوط مي‌كنند و به مشتريان خود كه تعدادشان هم كم نيست ارائه مي‌كنند، البته همراه يك ليوان دوغ محلی كه واقعا فوق‌العاده است.

 

از سينا علي‌محمدي ( تیر 1390)

غذاهای محلی

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

 

غذاهای محلی  

ارومیه و استان آذربایجان غربی همچون جاهای دیگر غذاهای خاص محلی خود دارد.

غذاهای محلی عبارتند از پلو ،آبگوشت ،چلو كباب، انواع آش و انواع خورشت . كوفته نیز یكی دیگر از غذاهای معروف و لذیذ این استان است و آن را با مرغ یا گوشت قرمز می پزند . دلمه نیز در آذربایجان طرفداران زیادی دارد.

یتیمچه یکی از غذاهای خاص ارومیه میباشد.

 

دلمه ها

دلمه برگ مو :برنج ،لپه ،گوشت،تره و انواع سبزی معطر رابا ادویه ،رب گوجه فرنگی و كمی ماست می پزند و مخلوط حاضر را در برگ مو می پیچند  .
از دیگر دلمه ها می توان به دلمه كلم و بادنجان نیز اشاره كرد .

 

خورشت ها
كنگر خورشه :كنگر كوهی را تمیز كرده ، آن را تفت می دهند و به آن آبلیمو ،رب گوجه فرنگی ،گوشت و ادویه اضافه نموده و با هم می پزند .
خورشت آق ماش: ماش را با گوشت ،زعفران ، رب گوجه فرنگی و ادویه می پزند و به آن سیب زمینی سرخ كرده اضافه می كنند.
گزلمه : از ماست چكیده ،نعناع خشك ،تخم مرغ و سیر تهیه می شود .

 

كوفته ها
كوفته :از گوشت چرخ کرده ،لپه ،ادویه ،تخم مرغ ،سبزی مرزه و تره ،گردو ،پیاز داغ و آرد تهیه می شود .
ریزه كوفته
:

    

       

        

آش ها
عیران آشه ، قاتیخ آشه ، اوماج آشه ، تورش آشه ،کلم آشه ، عرشته آشه  .

نان ها  
لاواش ، سنکک ، سومون  از نانهای پر مصرف ارومیه می باشد.

تنور چره یا  لاواش: آرد گندم ،آب و نمك از موارد مورد نیاز این نان است . این نوع نان هنوز در دهات آذربایجان به روش سنتی پخت می شود .
یخاچره : شیر و آرد گندم را مخلوط كرده و روی آن زرده تخم مرغ می زنند و در تنور به صورت چانه ای می پزند .
تاواچره: آرد گندم ،گردو و آب را با هم مخلوط كرده و آن را در سینی كه د رتنور قرار دارد ،پهن می كنند .
جزلا چره : برای تهیه این نان دنبه ای را كه روغن آن گرفته شده با آرد و كمی پیاز مخلوط می كنند.

      garabadimjan-torshose      

 

 

قيقاناخ ويا قايقاناخ

 

قيقاناخ ويا قايقاناخ كه در فارسى خاگينه ناميده ميشود. اين يك غذاى خانگى و براى صبحانه در اروميه مى خورند. البته در اين اواخر در كناره نهار و شام هم سرو مى كنند.

 

طرز تهيه آن به اين صورت مى باشد. تخم مرغ ها را در ظرفى شكسته با يك قاشق آرد هم مى زنيم و مايه اماده شده را در ماهى تابه كه روغنش داغ شده باشد مى ريزيم. هر دو طرفش را سرخ كرده و به تكه هاى كوچكتر برش مى دهيم و دوشاب را اضافه مى كنيم تا دوشاب به خورد تخم مرغ هابرود و بعد اماده سرو مى شود.(سوغاتی ها )

 

البته ناگفته نماند كه شايد طرز تهيه آن در شهر هاى ديگر متفاوت باشد.

Gayganax قيقاناخ