نوروز در ارومیه

و روستایی آذربایجان غربی خود را مهیای پذیرایی از سال نو می کردند که این پیشواز در عنوان این ماه نیز مستتر است. مردم آذربایجان غربی هنوز هم اسفندماه را با عنوان بایرام آیئی ( ماه عید ) می خوانند.

Novroz sufrase

 مطابق سنت های کهن و قدیمی مردم آذربایجان غربی هفته اول اسفند ماه را "چیله قووان" یعنی هفته ای که چله زمستان را فراری می دهد یا یالانچی چارشنبه ( چهارشنبه دروغین) می نامیدند و با آیین هایی اتمام فصل زمستان را جشن می گرفتند.

 

 

 در گذشته آذربایجان، چهارشنبه هفته دوم اسفند ماه موسم به "کوله چارشنبه" یعنی چهارشنبه کوتاه بود و سومین چهارشنبه نیز "موشتولوقچی چارشنبه ( چهارشنبه پیام آور) یا قره چارشنبه ( چهارشنبه سیاه یا بزرگ) یا خبرچی چارشنبه نام داشت.

 

 در مطالعات مردم شناسی انجام گرفته هر کدام از این چهار چهارشنبه ماه اسفند، نمادی از عناصر چهارگانه یعنی آب، خاک، باد و آتش بودند که با طبیعت کشاورزی منطقه آذربایجان غربی نیز سنخیت دارند و مردم نیز هر کدام از این چهارشنبه ها را به نوعی با آیین هایی خاص گرامی می داشتند. همچنین نامگذاری چهار چهارشنبه موجود در اسفند ماه به نوعی با رنگ های طبیعت نیز ارتباط دارد که رنگ های سفید، خاکستری، سیاه و سرخ از آن متبلور است.

 در برخی دهات منطقه هنوز رسم رفتن به سر چشمه و آب تازه آوردن باقی است. در گذشته نه چندان دور برای این روز مردم لباس های تر و تمیز و تازه خود را می پوشیدند و کوزه ای که در بین اقلام خرید چهارشنبه قرار داشت را پر آب تازه می کردند و گاهی چایی صبحانه روز چهارشنبه شان از همان آب تهیه می شد.

 

مجموعه : فرهنگ ها، آداب و رسوم

 

لغت نامه ترکی آذربایجانی به فارسی

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال

 

 

 

ﺍA a [ɑ] B b[b] ﺝC c [dʒ] چÇ ç [tʃ] D d[d] ﻩE e [e] عƏ ə [æ] F f[f]
           
گ G g[ɡʲ] ﻍ Ğ ğ[ɣ] ﺡ,ﻩH h[h] X x[x] ی I ı[ɯ] یİ i [ɪ] ژ J j[ʒ] ک K k[k]
           
ﻕ Q q[ɡ] ﻝ L l[l] ﻡM m [m] ﻥN n [n] ﻭ O o[ɔ] ﻭÖ ö [œ] پ P p[p] ﺭR r[r]
           
ﺙ,ﺱ,ﺹ S s[s] ﺵŞ ş [ʃ] ﺕ ,ﻁT t[t] ﻭU u [u] ﻭÜ ü [y] ﻭV v [v] یY y [j] ﺫ,ﺯ,ﺽ,ﻅ Z z[z]


 

لغت نامه ترکی آذربایجانی به فارسی

حرف A

آباد Abad  = [صفت] آباد، کامیاب

آباژور Abajur = [اسم] آباژور

آبیدَه Abidə = [اسم] مقبره، بنای یادبود، اثر تاریخی

آبی Abı= [صفت] رنگ آبی

آبیر Abır = [اسم] آبرو، شرم، امتیاز ویژه، جناب، عزت نقس، شرافت نفس

آبونَه Abunə = [اسم] اشتراک، آبونه

آج Ac = [صفت] گرسنه

آجگؤز Acgöz = [صفت] آزمند، حریص، زیاده جو، سیر نشدنی

عاجیز Aciz = [صفت] عاجز، فقیر، ضغیف

آجی Acı = [صفت] تند، طعنه آمیز، تیز

آجیناجاقلی Acınacaqlı = [صفت] رقت بار، رقت انگیز، مایه دلسوزی، اسفناک

آجیق Acıq = [اسم] غرض، کینه، برآشفتگی، خشم

آجلیق Aclıq = [اسم] گرسنگی، قحطی زدگی

آچیق açıq = [صفت] باز، برهنه شده، شفاف، معین، بی پرده، بی ابر

آچماق açmaq = [فعل] باز کردن، گشودن، روشن کردن

آد ad = [اسم]اسم، نام، شهرت

آدا ada = [اسم] جزیره

آدام adam = [اسم] آدم، انسان، شخص

آددیم addım = [اسم] گام، قدم، مرحله

عادت adət = [اسم]عادت، روزمرگی

عادی adi = [صفت] عادی، معمولی

عادیل adil = [صفت] عادل، قاضی

آدلاندیرماق adlandırmaq = [فعل] صدا زدن،صدا کردن(نام)

آدرس adres = [اسم]آدرس، نشانی

آئروپورت aeroport = [اسم] فرودگاه

عافیت afiyət = [اسم] عافیت، سلامت

آگنتلیک agentlik = [اسم] آژانس، نمایندگی

آغ ağ = [صفت] رنگ سفید

آغا ağa = [اسم] آقا، جناب

آغاج ağac = [اسم]درخت، الوار

آغارماق ağarmaq = [فغل] سفید شدن

عاقیل ağil = [اسم] دلیل، هوش، شعور

آغیر ağır = [صفت] سنگین، آهسته، جدی

آغیز ağız = [صفت] دهان، لبه

آغلاماق Ağlamaq = [فعل] گریه کردن، اشک ریختن، غمگین کردن

آغری Ağrı = [اسم] درد

آغو Ağu = [اسم] زهر، سم

آغوش Ağuş = [اسم] آغوش، بغل

آهنگ Ahəng = [اسم] آهنگ، هارمونی

آخین Axın = [اسم] جاری، روان

آخیرینجی Axirinci = [صفت] آخرین، پایانی

آخماق Axmaq = [اسم] احمق، نقهم

آخشام Axşam = [اسم] سر شب، عصر

آختارماق Axtarmaq = [فعل] جستجو کردن، به دنبال چبزی بودن

عاید Aid = [صفت] مراجعه به، درباره، مربوط

عائیلَه Ailə = [اسم]خانواده، فامیلی

آکتیو Aktiv = [صفت]فعال

آکتوال Aktual = [صفت] واقعی، حقیقی

آکتیور Aktyor = [اسم] بازیگر، هنرپیشه

آلداتماق Aldatmaq = [فعل] دروغ گفتن، تقلب کردن

عالَم Aləm = [اسم] جهان، عالَم، دنیا، هستی

عالی Ali = [صفت] عالی

عالیم Alim = [اسم] عالِم، دانشمند

آلیجی Alıcı = [اسم] خریدار، مشتری

الله، آللاه Allah = [اسم] الله، خداوند

آلما Alma = [اسم] سیب

آلماق Almaq = [فعل] خریدن،گرفتن، ابتیاع کردن، دریافت کردن، بدست آوردن

آلمان Alman = [اسم] آلمانی، اهل آلمان

آلوو Alov = [اسم] شعله، زبانه آتش

آلتی Altı = [عدد] عدد شش

آمریکا Amerika = [اسم] آمریکا

اما، امما، آمما Amma = [حرف ربط] اما

آن An = [اسم] لحظه، اکنون

آنا Ana = [اسم] مادر

آنجاق Ancaq = [قید] فقط؛ [حرف ربط] اما

آنلاماق Anlamaq = [فعل] فهمیدن، متوجه شدن

آپرئل Aprel = [اسم] ماه آوریل، آپریل

آپتئک Aptek = [اسم] داروخانه

عاقیبت Aqibət = [اسم] عاقبت، سرانجام، نتیجه

آرا Ara = [اسم] خلال، وقفه، فاصله زمانی یا مکانی، ارتباط، نسبت

آرخا Arxa = [اسم]عقب، پشت، قسمت پُشتی

آرخایین Arxayın = [صفت] اطمینان، یقین، خاطر جمع

عاریف Arif = [صفت] خردمند، دانا، باهوش

آرمود Armud = [اسم] گلابی

آرتیرماق Artırmaq = [فعل] اضافه کردن، توسعه دادن، زیاد کردن

آرواد Arvad = [اسم] زن، همسر(زن)

آرزو Arzu = [اسم] آرزو

آسان Asan = [صفت] آسان، سهل

آسیلماق Asılmaq = [فعل] چسبیدن به، تمایل داشتن، آویخته شدن

آسلان، اصلان، آصلان Aslan = [اسم] شیر(حیوان)

آستا Asta = [صفت] آهسته، آرام

آشاغیدا Aşağıda = [صفت] زیر، پایین

عاشیق Aşiq = [اسم] عاشق، دوست دار

آشکار Aşkar = [صفت] آشکار، واضح

آت At = [اسم] اسب

آتا Ata = [اسم] پدر، بابا

آتماق Atmaq = [فعل] پرتاب کردن، دور انداختن

آوادانلیق Avadanlıq = [اسم]  تجهیزات، وسایل

عاوام، عوام، آوام Avam = [صفت] بی سواد، عامی، درس نخوانده

آوارا، آواره Avara = [اسم] ولگرد، خانه بدوش، بیکار، آواره

آواریا Avariya = [اسم] تصادف، له شدن

آوروپا Avropa = [اسم] اروپا

آوتومات Avtomat = [اسم] اتوماتیک، خودکار

آوتوموبیل Avtombil = [اسم] خودرو، ماشین

آی Ay = [اسم] ماه ( ماه آسمان و ماهِ سال)

آیاق Ayaq = [اسم] پا

آیاز Ayaz = [اسم] یخ زده، سرما زده

آیدین Aydın = [صفت] تابناک، درخشان

آیی Ayı = [اسم] خرس

آییب Ayıb = [اسم] خجالت، شرمندگی

آییلماق Ayılmaq = [فعل] بیدار کردن

آییق Ayıq = [صفت] بیدار کامل، هشیار

آییرماق، آیرماق Ayirmaq = [فعل] جدا کردن، قطعه قطعه کردن

آینا، آینه Ayna = [اسم] آینه

آز Az = [صفت] ناچیز، کم

آزاد Azad = [صفت] آزاد، رها

آزالماق Azalmaq = [قعل] کم شدن، تقلیل یافتن، کاستن

آذربایجان Azərbaycan = [اسم] آذربایجان

 

حرف B

بابا Baba = [اسم] پدربزرگ

باجارماق Bacarmaq = [فعل] توانستن، قدرت انجام کاری را داشتن

باجی Bacı = [اسم] خواهر

بادام Badam = [اسم] بادام

بادیمجان، بادمجان Badımcan = [اسم] بادمجان، بادنجان

باغ Bağ = [اسم] باغ

باغیشلاماق Bağişlamaq = [فعل] هدیه دادن، بخشیدن

باغلاماق Bağlamaq = [فعل] مقید کردن، ملزم کردن، مسدود کردن، بستن

باها، بها Baha = [صفت] گران قیمت، پر ارزش

باهار، بهار Bahar = [اسم] بهار

باخیش Baxış = [اسم] نگاه، دید

باخماق Baxmaq = [فعل] نگاه کردن به، نگاه کردن، محافظت کردن

بال Bal = [اسم] عسل

بالا Bala = [اسم] کودک، فرزند

بالاجا Balaca = [صفت] کوچک، ریز، خرده

بالت Balet = [اسم] رقص باله

بالیق Balıq = [اسم] ماهی

بالیش، بالش Balış = [اسم] بالش

بانک Bank = [اسم] بانک

باریشماق Barişmaq = [فعل] صلح دادن، آشتی دادن

بارماق Barmaq = [اسم] انگشت

باسماق Basmaq = [فعل] فشار دادن، نقش بستن، لبریز شدن(آب)

باش Baş = [اسم] سر، بالا، پیشرو

باشلاماق Başlamaq = [فعل] شروع کردن، آغاز کردن

باشقا Başqa = [صفت] دیگر، دیگری

باتماق Batmaq = [فعل] نزول کردن، پایین رفتن، غروب کردن خورشید

بایرام Bayram = [اسم] عید، تعطیلی

بازار Bazar = [اسم] بازار، مرکز خرید، یکشنبه

بئل، بل Bel = [اسم] کمر

بئله، بله، بِلَه Belə = [ قید]  پس، بنابراین، بدین گونه |  [صفت]چنین، این طور، این جور

بئش، بش، بِش Beş = [عدد] پنج

بئیین، بیین، بِیین Beyin = [اسم] مغز

بین الخلق Beynəlxalq = [صفت] بین المللی

بدن Bədən = [اسم] بدن، جسم

بدیعی Bədii = [صفت] ادبی، هنریف مربوط به هنر

بهانه Bəhanə = [اسم] بهانه، عذر

بخت Bəxt = [اسم] بخت، شانس، طالع

بلا Bəla = [اسم] بلا، مصیبت

بلی Bəli = [قید] بله، بلی، آری

بلکه Bəlkə = [قید] بلکه، شاید، احتملا

برابر Bərabər = [اسم] برابر، مساوی

برک Bərk = [صفت] سخت، محکم، ثابت، استوار

بس Bəs = [حرف ربط]  ولی، اما  |  [صفت] بس، کافی

بستکار، بسته کار Bəstəkar = [اسم] نویسنده، سراینده

بیاض Bəyaz = [صفت] سفید

بینمک، بَیَنمَک Bəyənmək = [فعل] دوست داشتن

بزک bəzək = [اسم] آراسته، مزین

بعضی Bə`zi = [صفت] بعضی، برخی

بیلدیرمک Bildirmək = [فعل] اطلاع دادن، دانستن

بیلت، بیلط، بلیت Bilət = [اسم] بلیت

بیلیک Bilik = [اسم] دانش، علم

بیلمک Bilmək = [فعل] دانستن، یادگرفتن، حدس زدن

بیر Bir = [عدد] یک

بیسکویت Biskvit = [اسم] بیسکوئیت

بیشیرمک Bişirmək = [فعل] غذا پختن، طبخ کردن

بیتیرمک Bitirmək = [فعل] تمام کردن، کامل کردن، پایان دادن، فارغ التحصیل شدن

بیتکی Bitki = [اسم] گیاه، نهال

بی وفا Bivəfa = [صفت] بی وفا

بیز Biz = [ضمیر] ما

بیچاق Bıçaq = [اسم] چاقو

بیغ Bığ = [اسم] سبیل

بغاز، بوغاز Boğaz = [اسم] گلو

بغماق، بوغماق Boğmaq = [فعل] تنگ کردن، منقبض کردن، خفه کردن، مسدود کردن، غرق کردن

بل، بُل، بول Bol = [صفت] بسیار، وافر، فراوان

برج، بورج Borc = [اسم] بدهی، وام، غرض، وظیفه، التزام

بستان، بوستان  Bostan = [اسم] بوستان، باغ سبزیجات

بش، بُش، بوش Boş = [صفت] خالی، اشغال نشده

بوتانیکا Botanika = [اسم] گیاه شناسی

بی، بوی، بُی Boy = [اسم] بلندی، ارتفاع

بویون، بُیون، بیون  Boyun = [اسم] گردن

بز، بوز، بُز Boz = [صفت] خاکستری

بؤجک Böcək = [اسم] حشره

بؤحران، بحران Böhran = [اسم] بحران

بؤهتان Böhtan = [اسم] بدنامی، رسوایی، تهمت اشتباه

بؤلمک Bölmək = [فعل] بریدن، تصسیم کردن، جدا کردن

بؤیرک Böyrək = [اسم] کلیه، قلوه

بؤیوک، بویوک Böyük = [صفت] بزرگ، عظیم

بؤیورتکن Böyürtkən = [اسم] تمشک

بروشورا، بروشور Broşüra = [اسم] بروشور، مجله

بو Bu = [ضمیر] این

بوجاق Bucaq = [اسم] گوشه، کنج

بوداق Budaq = [اسم] شعبه، شاخه، انشعاب

بوفئت، بوفه Bufet = [اسم] بوفه، قفسه

بوغدا Buğda = [اسم] ذرت

بوکئت، بوکت، بوکِت Buket = [اسم] دسته گل

بولاق Bulaq = [اسم] بهار

بولود Bulud = [اسم] ابر

بورا Bura = [قید] اینجا

بوراخماق Buraxmaq = [فعل] رفتن، آزاد کردن، رها کردن، مرخص کردن

بورژوا Burjua = [اسم] طبقه متوسط جامعه، بورژوا

بورماق Burmaq = [فعل] پیچیدن، تابیدن

بورون Burun = [اسم] بینی، دماغ

بوروق Buruq = [اسم] حلقه، فر

بوینوز Buynuz = [اسم] بوق

بویورماق Buyurmaq = [فعل] سفارش دادن، دستور دادن

بوز Buz = [اسم] یخ

بوکولو Bükülü = [صفت] در لفافه پیچیدن، پیچیده شده

بولبول، بول بول Bülbül = [اسم] بلبل

بولئتئن، بولتن، بولتن Bülleten = [اسم] بولتن، تابلو اعلانات

بونؤورا Bünövrə = [اسم] بنیاد، موسسه

بورو Büro = [اسم] دفتر کار، دفتر خانه، میز

بورونمک Bürünmək = [فعل] خود را در لفافه پیچیدن

بوتون Bütün = [صفت] سراسر، تمام، کامل

حرف C

جاد Cad = [اسم] گندمی (نان)

جادو Cadu = [اسم] جادو، نیرنگ، افسونگری

جاغیلداماق Cağıldamaq = [فعل] جریان داشتن، روان بودن(آب)، تق تق صدا کردن (آجیل)

جاغیلتی Cağıltı = [اسم] صدا، سر و صدا، صدای پایین ریختن آب

جاهان، جهان Cahan = [اسم] جهان، دنیا، گیتی

جاهیل، جاهل Cahil = [صفت] جاهل، نادان، بی تجربه، بی سواد

جالال، جلال Calal = [اسم] جلال، بزرگی، عظمت

جاماآت،جاماعت، جماعت Camaat = [اسم] جماعت، مردم، عموم، همگان

جامال، جمال Camal = [اسم] جمال، زیبایی، خوشگلی

جامیش Camış = [اسم] گاو وحشی، بوفالو

جان Can = [اسم] جان، زندگی، نیرو، قدرت انجام کاری

جانان Canan = [اسم] جانان، دلبر، یار، عزیز

جاناوار، جانور Canavar = [اسم] گرگ

جانی Cani = [اسم] جانی، جنایتکار، گناهکار

جاری Cari = [صفت] جاری، روان، امروز

جاسوس Casus = [اسم] جاسوس

جاواب، جواب Cavab = [اسم] جواب، پاسخ

جاوابده، جوابده Cavabdeh = [صفت] مسئول، عهده دار، مدافع، جوابگو، پاسخگو

جواهیر، جواهر Cavahir = [اسم] جواهر

جاوان، جوان Cavan = [صفت] جوان، با طراوت، شباب

جاز Caz = [اسم] موسیقی جاز

جاذیبه، جاذبه Cazibə = [اسم] جاذبه، کشش، کشندگی

جئیران، جیران Ceyran = [اسم] غزال، آهو

جابر، جبر Cabr = [اسم] جبر، زور، خشونت

جدول Cədvəl = [اسم] برنامه، جدول زمانی

جفا Cəfa = [اسم] جفا، ظلم، ستم

جفنگیات Cəfəngiyat = [اسم] جفنگیات، مزخرف، یاوه

جفته Cəftə = [اسم] میله، توپ پارچه

جهالت Cəhalət = [اسم] جهالت، نادانی

جهد Cəhd = [اسم] جهد، کوشش، تلاش، سعی

جهنم Cəhənnəm = [اسم] جهنم، دوزخ

جهت Cəhət = [اسم]جهت، سمت، جزء

جلب Cəlb = [اسم] جاذب، کشش، جلب

جلد Cəld = [قید]، به سرعت، به تندی [صفت]سریع، تند، بیدرنگ

جلاد Cəllad = [اسم] جلاد، دژخیم، مامور اعدام

جمعیت Cəmiyyət = [اسم] جمعیت، جامعه، دسته

جملشدیرمک Cəmləşdirmək = [فعل] با هم بودن، دور هم جمع شدن، گرد آوردن

جنجل، جنجال Cəncəl = [صفت]، آشفته شده، شلوغ شده [اسم]جنجال، اغتشاش، شلوغ کاری

جنگاور Cəngavər = [اسم] جنگاور، رزمجو، مبارز

جنگللیک Cəngəllik = [اسم] جنگل

جننت، جنت Cənnət = [اسم] بهشت، پردیس

جنوب Cənub = [اسم] جنوب

جریان Cərəyan = [اسم] جریان، حرکت

جرگه Cərgə = [اسم] سطر، ردیف، خط، رتبه

جریمه Cərimə = [اسم] جریمه، مجازات، کیفر

جراح Cərrah = [اسم] جراج

جسارت Cəsarət = [اسم] جسارت، جرأت، شجاعت، دلاوری

جسد Cəsəd = [اسم] جسد، نعش

جزا Cəza = [اسم] جزا، کیفر، مجازات

جذب Cəzb = [اسم] جذب، کشش

جیب Cib = [اسم] جیب

جیددی، جدی Ciddi = [صفت]جدی، مهم

جیهاز، جهاز  Cihaz = [اسم] وسائل، تجهیزات

جیلالاماق Cilalamaq = [فعل] جلا دادن، برق انداختن، صیقل دادن

جیلد، جلد Cild = [اسم] جلد، پوشش کتاب، جلد(شماره گذاری)

جیلوو Cilov = [اسم] افسار، عنان، فرونشانده شده

جیلوه Cilvə = [اسم] جلوه، فریبندگی، دلربایی

جین Cin = [اسم] جن، روح

جیناح، جناح Cinah = [اسم] جناح، طرف، شاخه، شعبه

جیناس Cinas = [اسم] جناس

جینایت Cinayət = [اسم] جنایت، گناه، جرم

جینلمک Cinlənmək = [فعل] عصبانی شدن، خشمناک شدن

جینس Cins = [اسم] جنس(مذکر یا مونث)، نوع، گونه، گوناگونی

جیسیم، جسم Cisim = [اسم]  بدن، جسم، مادی

جیوار، جوار Civar = [اسم]همسایگی، مجاورت، جوار، حومه

جیوه Civə = [اسم] جیوه

جیویلدمک Civildəmək = [فعل] جیک جیک کردن، جیر جیر کردن

جیقیلداماق Cığıldamaq = [فعل]جیغ و فریاد کشیدن، بع بع کردن، جیر جیر کردن، جیک جیک کردن

جیغیر Cığır = [اسم] مسیر، جاده، طریقت، گرایش، تمایل

جیلیز Cılız = [صفت] ریزه اندام، لاغر، ظریف

جیندیر Cındır = [صفت] کهنه شده، نخ نما، مندرس، [اسم] کهنه، ژنده

جینقیلداماق Cınqıldamaq = [فعل] جرنگ جرنگ کردن

جینگیر Cıngır = [اسم] صدا، سر و صدا

جیققیلیCıqqıli = [صفت] کوچک، حقیر، ریز، ناچیز

جیر Cır = [صفت] وحشی، تیز

جیرجیراما Cırcırama = [اسم] سنجاقک

جیریلداماق Cırıldamaq = [فعل] جیر جیر کردن، صدای غوک در آوردن، غژ غژ کردن

جیریق Cırıq = [صفت] پاره شده، نخ نما شده، در هم دریده

جیرماق Cırmaq = [فعل] پاره کردن، از هم گسیختن

جیرماقلاماق Cırmaqlamaq = [فعل] خاراندن

جیرانماق Cırnamaq = [فعل] عصبانی بودن، برانگیخته بودن، رنجیده بودن

جیرتدان Cırtdan = [اسم] کوتوله، قد کوتاه

جیزیلداماق Cızıldamaq = [فعل] صدای هیس کردن، جلز ولز کردن، صدای سوختن کباب روی آتش

جیزیق Cızıq = [اسم] خط

جود، جُد Cod = [صفت] زبر، زمخت، خشن، سخت

جغرافی، جوغرافی Coğrafi = [صفت]جغرافیایی

جومرد Comərd = [صفت] بخشنده، اعطا کننده

جوراب Corab = [اسم] جوراب، ذخیره

جوشغون Coşğun = [صفت] جوشان، پر برکت، سرشار، لبریز

جوشماق Coşmaq = [فعل] خشمناک شدن، غضب کردن، جوش آوردن، غوغا کردن

جؤکه Cökə = [اسم] آهک

جؤوهر Cövhər = [اسم] گوهر، جواهر، ماهیت، اسید، طبیعی، ذات

جومماق Cummaq = [فعل] شیرجه زدن، ناگهان داخل شدن

جوجه Cücə = [اسم] جوجه

جورمک Cücərmək = [فعل] بهار شدن، جوانه زدن، سر سبز شدن، روئیدن

جوجرتمک Cücərtmək = [فعل] روئیدن، رشد کردن، بزرگ شدن، ترویج دادن

جوجو Cücü = [اسم] حشره

جوللوت Cüllüt = [اسم] تیر انداز، تک تیر انداز

جومه، جمعه Cümə = [اسم] روز جمعه

جومه آخشامی، جمعه آخشامی Cümə axşamı = [اسم] روز پنج شنبه

جومله، جمله Cümlə = [اسم] جمله، تمامی، همگی

جور Cür = [اسم] نوع، جور، راه

جورأت، جرأت Cür`ət = [اسم] جرأت، جسارت، شهامت، شجاعت

جوثه، جثه Cüssə = [اسم] چثه، بدن، تن

جوت Cüt = [اسم] جفت، عدد زوج

جویور Cüyür = [اسم] گوزن، آهو

جوزئی، جزئی Cüz`i = [صفت] جزئی، مختصر، ناچیز

حرف Ç

چادیر، چادر  çadır = [اسم] چادر، خیمه

چاغ çağ = [اسم] زمان، دوره، مدت، خوش روی

چاغیریش çağırış = [اسم] درخواست، دعوت

چاغیرماق çağırmaq = [فعل] درخواست کردن، دعوت کردن

چاغلاماق çağlamaq = [فعل] زمزمه کردن، سخن نامفهوم گفتن، یاوه گفتن، مِن و مِن

چاخیر çaxır = [اسم] شراب

چاخماق çaxmaq = [اسم] چخماق تفنگ، فولاد | [فعل] شعله ور شدن، اعتصاب کردن، برخورد کردن

چالا، چاله  çala = [اسم] چاله، حفره

چالاغان çalağan = [اسم] کایت

چالارلیق çalarlıq = [اسم] سایه دار

چالغی çalğı = [اسم] موسیقی

چالخالاماق çalxalamaq = [فعل]  احساسات را تحریک کردن، به وجد آمدن

چالیشماق çalışmaq = [فعل] تلاش کردن، کوشش کردن، آزمودن

چالیشقان çalışqan = [صفت] سخت کوش، کوشنده، ساعی

چالماق çalmaq = [فعل] نواختن آلت موسیقیایی، چیدن، بریدن، گاز گرفتن

چامادان، چمدان çamadan = [اسم] چمدان، صندوق

چاناق çanaq = [اسم] پیاله سفالی، فنجان سفالی

چانتا، چنته çanta = [اسم] چنته، کیسه، کیف

چاپ çap = [اسم] چاپ

چاپاق çapaq = [اسم] ماهی کپور، انواع ماهی های آب شیرین

چاپاراق çaparaq = [اسم] چهارنعل تاختن، دویدن

چاپیق çapıq = [اسم] جای زخم یا شکاف

چاپماق çapmaq = [فعل] تازیدن، دزدیدن، بریدن

چاپقین çapqın = [اسم] دزدیدن

چاقیل çaqıl = [اسم] ریگ

چاققال çaqqal = [اسم] شغال

چار çar = [اسم] تزار، امپراتور روسیه

چارداق çardaq = [اسم] اتاق زیر شیروانی

چاره çarə = [اسم] چاره

چارهووز çarhovuz = [اسم] دریاچه، استخر

چارخ، چرخ çarx = [اسم] چرخ

چارمیخ çarmıx = [اسم] صلیب

چارپایی çarpayı = [اسم] چهارچوب تخت خواب، تخت خواب

چارپاز çarpaz = [صفت] متقاطع

چارپیشماق çarpışmaq = [فعل] نزاع کردن، کشمکش کردن، جنگیدن

چاشماق çaşmaq = [فعل] گیر افتادن، گیج شدن

چاتدیرماق çatdirmaq = [فعل] تحویل دادن، رساندن

چاتیشدیرماق çatışdırmaq = [فعل] پرورش دادن، رشد دادن، تربیت کردن

چاتلاماق çatlamaq = [فعل] شکاف برداشتن، از هم جدا کردن، شکافتن

چاتماق çatmaq = [فعل] دستیابی، رسیدن، نائل شدن

چاتماقاش çatmaqaş = [اسم] ابرو کمانی، ابرو های کمانی شکل

چای çay = [اسم] رود، چای

چئک، چک çek = [اسم] چک، چک بانکی

چئمپیون çempion = [اسم] قهرمان

چئشید çeşid = [اسم] نوع، دسته گونه، قسم

چئشمه، چشمه çeşmə = [اسم] چشمه، سرچشمه

چئشمک çeşmək = [فعل] صیغلی کردن

چئویک çevik = [صفت] بی درنگ، سریع، چابک

چئویرمک çevirmək = [فعل] برگرداندن، انتقال دادن، تعویض کردن

چئوره çevrə = [اسم] دایره

چئوریلیش çevriliş = [اسم] انقلاب، واژگونی، براندازی

چئینمک çeynəmək = [فعل] جویدن

چکی çəki = [اسم] وزن، سنگینی

چکیج çəkic = [اسم] چکش

چکیلمک çəkilmək = [فعل] کنار رفتن، به کنار حرکت کردن

چکینمک çəkinmək = [فعل] خجالت کشیدن، احساس شرم کردن

چکیشمک çəkişmək = [فعل] شرط بستن به روی چیزی، نزاع کردن، مباحثه کردن

چکمه çəkmə = [اسم] چکمه

چکمک çəkmək = [فعل] : شکیل چکمک şəkil çəkmək = نقاشی کشیدن — اذیت چکمک əziyyət çəmək = اذیت کردن –  ترزیده چکمک tərəzidə çəkmək = وزن کردن — سیقارت (سیگار) چکمک siqaret çəkmək = سیگار کشیدن

چلنگ çələng = [اسم] حلقه گل، تاج گل

چللک çəllək = [اسم] بشکه

چمن çəmən = [اسم] چمن

چن çən = [اسم] مه، غبار

چنه، چانه çənə = [اسم] چانه، آرواره

چنگل، چنگال çəngəl = [اسم] چنگال

چپ çəp = [اسم] کجی، انحراف، لوچی

چپر çəpər = [اسم] حصار، پرچین، دیوار

چرچیوه çərçivə = [اسم] قاب، چارچوب

چرک، چارک çərək = [اسم] چهارک، یک چهارم، ربع

چرنلمک çərənləmək = [فعل] تند تند حر زدن، سخن بی معنی گفتن، چرند گفتن

چرشنبه، چارشانبا، چهارشنبه çərşənbə = [اسم] چهارشنبه

چتین çətin = [صفت] سخت، مشکل

چیبین çibin = [اسم] پرواز

چیچک çiçək = [اسم] شکوفه

چیلچیراق، چلچراغ çilçıraq = [اسم] چلچراغ، لوستر، شمعدان چندشاخه

چیلمک çiləmək = [فعل] صدای برخورد با آب، شالاپ شلوپ کردن، چلپ چلوپ کردن

چیمدیک çimdik = [اسم] نیشگون

چیمدیرمک çimdirmək = [فعل] شستشو کردن، اسحمام کردن

چیممک çimmək = [فعل] حمام کردن، دوش گرفتن

چینار، چنار cinar = [اسم] درخت چنار

چیرک، چرک çirk = [اسم] چرک، کثیفی

چیشمک çişəmək = [فعل] نم نم باران باریدن

چیی çiy = [صفت] خام، نپخته، کال

چیلیک، چی یه لک çiyələk = [اسم] توت فرهنگی

چییین çiyin = [اسم] شانه، کتف

چیغیرماق çığırmaq = [فعل] گریه کردن، فریاد زدن، جیغ کشیدن

چیخارماق çıxarmaq = [فعل] خارج کردن، بیرون انداختن

چیخیش çıxış = [اسم] اجرا، ایفا، نمایش، سخنرانی

چیخماق çıxmaq = [فعل] بیرون رفتن، بیرون آمدن

چیلپاق çılpaq = [صفت] لخت، عریان

چیراق، چراغ çıraq = [اسم] چراغ، لامپ

چیرمالاماق çırmalamaq = [فعل] اندوختن، ذخیره کردن، جمع کردن

چیرپینماق çırpımaq = [فعل] تپیدن، ضربان زدن، تپش داشتن

چیرپیشدیرماق çırpışdırmaq = [فعل] کش رفتن، قاپیدن، دزدیدن

چیرپماق çırpmaq = [فعل] اعتصاب کردن، لرزاندن

چوخ çox = [صفت] خیلی، بسیار، زیاد

چوخلو çoxlu = [صفت] بیشمار، بسیار زیاد

چولاق، چلاق çolaq = [اسم] لنگ، چلاق

چوودار çovdar = [صفت] ]چاودار، گندم سیاه

چووغون çovğun = [اسم] کولاک برف، توفان، طوفان

چؤل çöl = [اسم] صحرا، دشت

چؤنمک çonmək = [فعل] چرخیدن، تبدیل شدن، عوض شدن

چؤرک çörək = [اسم] نان

چونکی çünki = [حرف ربط] چون که، به خاطر اینکه

چوروک çürük = [صفت] چروک، پوسیده، خراب، بی ارزش

چوروکچو çürükçü = [اسم] یاوه گو، وراج

چورومه çürümə = [اسم] تجزیه، فساد، پوسیدگی

حرف D

دا ( دَه ) (da (də = [قید]  هم، همچنین | [حرف ربط] در

دابان daban = [اسم] پاشنه پا

داد dad = [اسم] مزه، طعم

دادانماق dadanmaq = [فعل] وابسته شدن

داغ dağ = [اسم] کوه، کوهستان

داغیداجی dağıdacı = [صفت] ویرانگر، مخرب

داغیلماق dağılmaq = [فعل] متفرق کردن، پراکندن، جدا کردن

داها daha = [قید] بیشتر، نه بیشتر

داهی dahi = [اسم] نابغه، نبوغ، استعداد

داخیلی، داخلی daxili = [صفت] داخلی

داخما، دخمه daxma = [اسم] دخمه، کلبه، آلونک

دائیم، دائم daim = [صفت] دائم، همواره، همیشه

دائیر dair = [حرف اضافه] درباره

دائیره، دایره dairə = [اسم] دایره

دال dal = [اسم] پشت، عقب

دالان dalan = [اسم] دالان

دالاق dalaq = [اسم] طحال

دالاشماق dalaşmaq = [فعل] جنگیدن، نزاع کردن، کشمکش کردن

دالدالانماق daldalanmaq = [فعل] پناه گرفتن، از جان محافظت کردن

دالغا dalğa = [اسم] موج

دالغین dalğın = [صفت] اندیشمند

دام dam = [اسم] سقف

داماق damaq = [اسم] خوش مشرب، سرحال، سردماغ، خوش خلق

دامار damar = [اسم] رگه، رشته عصبی

دامغا damğa = [اسم] نقش، نشان، علامت

دامماق dammaq = [فعل] چکه کردن، چکیدن

دان dan = [اسم] سپیده دم، فجر، بامداد

دانا dana = [اسم] گوساله

دانیشیق danışıq = [اسم] مکالمه، گفتگو، محاوره

دانیشماق danışmaq = [فعل] صحبت کردن، حرف زدن، سخن گفتن

دانلاماق danlamaq = [فعل] سرزنش کردن، عیب جویی کردن، ملامت کردن

دانماق danmaq = [فعل] انکار کردن، تکذیب کردن، رد کردن

دار dar = [صفت] تنگ، باریک

داراق daraq = [اسم] شانه مو

داراشماق daraşmaq = [فعل] دور چیزی جمع شدن، گرد چیزی جمع شدن

داری darı = [اسم] ارزن، گندمیان

داریخماق darıxmaq = [فعل] خسته شدن، بد گذشتن (زمان)، نگران بودن، دلواپس بودن

داریشقال darışqal = [صفت] نسبتا تنگ، نسبتا باریک

دارماداغین ائتمک darmadağın etmək = [فعل] نابود شدن، خراب شدن، ویران شدن

دارتماق dartmaq = [فعل] کشیدن (متضاد فشار دادن)

داروازا، دروازه darvaza = [اسم] در، دروازه

داستان dastan = [اسم] افسانه

داش daş = [اسم] سنگ

داشیماق daşımaq = [فعل] بردن، حمل کردن، انتقال دادن

داشقین daşqın = [اسم] سیل

داوا، دعوا dava = [اسم] دعوا، زد و خورد

داوام، دوام davam = [اسم] دوام، استواری، پایداری

دایانماق dayanmaq = [فعل] ایستادن، ایستاندن

دایاق dayaq = [اسم] حمایت، نگهداری، پشتیبانی

دایاز dayaz = [صفت] کم عمق، کم ژرفا

دایه dayə = [اسم] پرستار، دایه

دایی dayı = [اسم] دایی

داز daz = [صفت] طاس، بی مو، کچل

دئکابر dekabr = [اسم] ماه دسامبر

دئمک demək = [فعل] گفتن

دئشیک deşik = [اسم] سوراخ، گودال، شکاف

دئویرمک devirmək = [فعل] برانداختن، سرنگون کردن، منقرض کردن

دئیینمک deyinmək = [فعل] غرغر کردن، ناله کردن، گله کردن

دب dəb = [اسم] مد، متداول، مرسوم

دبدبه dəbdəbə = [اسم] شکوه و جلال، تجمل، دبدبه و کبکبه

دجل dəcəl = [صفت] آدم شیطان، موذی، شر

دفه، دفعه dəfə = [اسم] دفعه، بار

دفینه dəfinə = [اسم] دفینه، گنج پنهان، خزانه

دفن dəfn = [اسم] دفن، خاکسپاری

دفتر dəftər = [اسم] دفتر

دهلیز dəhliz = [اسم] راهرو، دهلیز

دهشت dəhşət = [اسم] دهشت، ترس زیاد

دخلی اولماق dəxli olmaq = [فعل] ربط داشتن، مرتبط بودن

دله dələ = [اسم] دله، موش خرما

دله دوز dələduz = [اسم] دله دزد، گول زنف متقلب

دلی dəli = [صفت] دیوانه

دلیک dəlik = [اسم] سوراخ، دهانه، جای خالی، شکاف

دلیل dəlil = [اسم] دلیل، گواه، استدلال، مدرک

دللک dəllək = [اسم] آرایشگر، سلمانی

دلمک dəlmək = [فعل] سوراخ کردن

دم dəm = [اسم] لحظه، دم

دمیر dəmir = [اسم] آهن

دن dən = [اسم] دانه

دنه، دانه dənə = [اسم] دانه، تعداد، تکه

دنیز dəniz = [اسم] دریا

دقیق dəqiq = [صفت] دقیق، معین

دقیقه dəqiqə = [اسم] دقیقه

درج ائتمک dərc etmək = [فعل] منتشر کردن، چاپ کردن

درد dərd = [اسم] درد

دره dərə = [اسم] دره

درجه dərəcə = [اسم] درجه، مقدار، اندازه

درحال dərhal = [صفت] بی درنگ، فوری، بدون تاخیر، در لحظه

دری dəri = [اسم] پوست، جلد، چرم

درین dərin = [صفت] عمیق، ژرف

درک dərk = [اسم] درک، فهم

درمان dərman = [اسم] درمان، علاج، چاره

درمک dərmək = [فعل] برداشتن، جدا کردن، انتخاب کردن

درس dərs = [اسم] درس

دریا dərya = [اسم] دریا، اقیانوس

درزی dərzi = [اسم] خیاط

دسمال، دستمال dəsmal = [اسم] دستمال، حوله

دسته dəstə = [اسم] دسته، گروه، گله، رمه، فوج

دوه ( دَوَه ) dəvə = [اسم] شتر

دعوت də’vət = [اسم] دعوت

دیر ( دَیَز ) dəyər = [اسم] ارزش، قیمت، بها

دییشدیرمک dəyişdirmək = [فعل] تغییر دادن، عوض کردن

دیمک dəymək = [فعل] لمس کردن، به چیزی دست زدن

دیب dib = [اسم] پایین، زیر، تحتانی

دیگرdigər = [صفت] دیگر

دیک dik = [صفت] عمودی، ایستاده، ستونی

دیل dil = [اسم] زبان

دیلخور، دلخور dilxor = [صفت] دلخور، ناراحت، غمگین

دین din = [اسم] دین، مذهب

دینج، دنج dinc = [صفت] دنج، آرام، ساکت

دینمک dinmək = [فعل] گفتن، اظهار داشتن، نطق کردن، بیان کردن

دیققت، دقت diqqət = [اسم] توجه، دقت

دیری diri = [صفت] زنده، سرزنده

دیش diş = [اسم] دندان

دیوان divan = [اسم] مبل، نیمکت، دیوان (شعر)

دیوار divar = [اسم] دیوار

دیز diz = [اسم] زانو

دیرناق dırnaq = [اسم] ناخن، سم

دوداق dodaq = [اسم] لب

دوغما doğma = [صفت] زاییده شده

دوغماق doğmaq = [فعل] زاییدن

دوغراماق doğramaq = [فعل] بریدن، تکه کردن، قطعه کردن

دوغرو doğru = [صفت] صحیح، درست، راست، حقیقت

دوخسان doxsan = [عدد] نود، 90

دوکتور، دکتر doktor = [اسم] دکتر، پزشک

دولانماق dolanmaq = [فعل] معطل کردن، زندگی کردن،زیستن، وجود داشتن

دولدورماق doldurmaq = [فعل] پر کردن، انباشتن

دونماق donmaq = [فعل] یخ زدن، منجمد شدن

دوققوز doqquz = [عدد] نه، 9

دوست dost = [اسم] دوست، رفیق

دووشان dovşan = [اسم] خرگوش

دویماق doymaq = [فعل] پر بودن، سیر بودن، راضی بودن

دؤندرمک döndərmək = [فعل] عوض شدن، تغییر دادن، تبدیل شدن

دؤنمک dönmək = [فعل] بازگشتن، برگشتن

دؤرد dörd = [عدد] چهار

دؤش döş = [اسم] سینه، پستان

دؤشمه döşəmə = [اسم] کف اتاق، کف زمین، طیقه

دؤولت dövlət = [اسم] دولت، فرمانروایی

دؤولتلی dövlətli = [صفت] ثروتمند، پولدار

دؤیمک döymək = [فعل] زدن، کوبیدن، برخورد

دؤیوش döyüş = [اسم] رزم، پیکار، جدال، نزاع

دؤزمک dözmək = [فعل] تحمل کردن، بردباری کردن، طاقت آوردن

درام dram = [اسم] درام

دومان duman = [اسم] مه، دود

دورماق durmaq = [فعل] ایستادن

دویماق duymaq = [فعل] احساس کردن، حس کردن، متوجه شدن

دوز duz = [اسم] نمک

دوکان، دکان dükan = [اسم] مغازه، فروشگاه، دکان

دونن dünən = [اسم] دیروز

دوشمک düşmək = [فعل] افتادن، پایین آمدن

دوشمن، دشمن düşmən = [اسم] دشمن

دوشونمک düşünmək = [فعل] تفکر کردن درباره، اندیشیدن درباره

دویمه düymə = [اسم] دکمه

دویو düyü = [اسم] برنج

دوز düz = [صفت] صحیح، درست، راست، مستقیم | [قید] مستقیم

دوزلتمک düzəltmək = [فعل] تصحیح کردن، هموار کردن

دوزمک düzmək = [فعل] قرار دادن، گماردن، مرتب کردن، ترتیب دادن

حرفE

ائحتیمال، احتمال ehtimal : [اسم] احتمال

ائحتیرام، احترام ehtiram : [اسم] احترام

ائهتیراس ehtiras : [اسم] هوای نفس، اغراض نفسانی

ائحتیاج، احتیاج ehtiyac : [اسم] احتیاج

ائحتیاط، احتیاط ehtiyat : [اسم] احتیاط

ائکران، اکران ekran : [اسم] اکران، نمایش

ائل el : [اسم] مردم

ائعلان، اعلان e’lan : [اسم] اعلان

ائله، اله elə : [حرف ربط] همین طور، این طور، این جور، سپس

ائلمک، ائله مک eləmək : [فعل] انجام دادن، کاری را کردن، کردن

علم elm : [اسم] علم

ائن en : [اسم] عرض، پهنا

ائشیتمک eşitmək : [فعل] شنیدن، گوش کردن

عشق eşq : [اسم] عشق

ائششک، اششک، اشک eşşək : [اسم] خر، الاغ

ائعتیبار، اعتبار e’ tibar : [اسم] اعتبار

ائعتیقاد، اعتقاد e’tiqad : [اسم] اعتقاد، باور

ائعتیراف، اعتراف e’tiraf : [اسم] اعتراف، اقرار

ائعتیراض، اعتراض e’tiraz : [اسم] اعتراض، ایراد

ائو ev : [اسم] خانه، منزل

ائی بجر eybəcər : [صفت] زشت، بی ریخت

عییب، عیب eyib : [اسم] عیب، شرم

عینک eynək : [اسم] عینک

عینی eyni : [صفت] مشابه، عینا، یکسان

حرف Ə

ابدی əbədi = [صفت] ابدی

عجائیب، عجایب əcaib = [صفت] عجایب، عجیب

اجداد əcdad = [اسم] اجداد

عجب əcəb = [صفت] عجب

اجلاف əclaf = [اسم] بد ذات، پست، ناکس، انسان رذل

اجنبی əcnəbi = [صفت] اجنبی، بیگانه، خارجی

عدالت ədalət = [اسم] عدالت

ادبیات ədəbiyyat = [اسم] ادبیات

عدلیه ədliyə = [اسم] دادگستری

افسانه əfsanə = [اسم] افسانه، اسطوره

عفو əfv = [اسم] عفو، بخشش

اگر əgər = [حرف ربط] اگر

احاطه əhatə = [اسم] احاطه

اهمیت əhamiyyət = [اسم] اهمیت

اهنگ əhəng = [اسم] آهک زنی

احوال əhval = [اسم] حال، احوال

احوالات əhvalat = [اسم] احوالات، اتفاقات

اخلاق əxlaq = [اسم] اخلاق، خلقیات

اژداها، اژدها əjdaha = [اسم] اژدها

اکیز əkiz = [اسم] دوقلو، جفت، زوج

اکمک əkmək = [فعل] کاشتن

عکس əks = [اسم] عکس، تصویر | [صفت] برعکس، بالعکس

اکثریت əksəriyyət = [اسم] اکثریت

ال əl = [اسم] دست

اعلا ə’la = [صفت] اعلا، عالی

علامت əlamət = [اسم] علامت، نشانه

علاقه əlaqə = [اسم] علاقه، نزدیکی در ارتباط

علاوه əlavə = [اسم] علاوه

البته əlbəttə = [قید] البته

الجک əlcək = [اسم] دستکش

الیفبا əlifba = [اسم] الفبا

اللی əlli = [عدد] پنجاه

الوئریشلی əlverişli = [صفت] سودمند، با صرفه، مناسب

الویداع، الوداع əlvida = [حرف ندا] وداع، خداحافظی

امک əmək = [اسم] کار، رنج، زحمت

عملیات əməliyyat = [اسم] عملیات

عمی əmi = [اسم] عمو

امین əmin = [صفت] امین، مورد اعتماد

امر əmr = [اسم] امر

امتعه əmtəə = [اسم]

انعنه ən’ənə = [اسم] رسم، سنت

انگل əngəl = [اسم] انگل

عقلی əqli = [صفت] عقلی، عقلانی، ذهنی، فکری

ار ər = [اسم] شوهر

اراضی ərazi = [اسم] زمین ها، ملک

اریک ərik = [اسم] زردآلو

اریمک ərimək = [فعل] آب شدن، ذوب شدن

ارزاق ərzaq = [اسم] توشه، خوراک، غذا

اساس əsas = [اسم] اساس، اصل، پایه | [صفت] اصلی

عصب əsəb = [اسم] عصب

اثر əsər = [اسم] اثر هنری، کار هنری

عسگر əsgər = [اسم] سرباز

اسگی əsgi = [اسم] کهنه، مندرس، ژنده

اصیل əsil = [صفت] اصیل، حقیقی، واقعی  [اسم] نسب

اسمک əsmək = [فعل] لرزیدن، وزیدن، ارتعاش داشتن

عصر əsr = [اسم] دوره، عصر

اشیا əşya = [اسم] اشیا، اجسام

ات ət = [اسم] گوشت

عطیر ətir = [اسم] ادوکلون، عطر، رایحه

اطراف ətraf = [اسم] اطراف، دور و بر، محله

عوض əvəz = [اسم] عوض، جانشین

اول əvvəl = [صفت] اول، نخست، نخستین

اییلمک əyilmək = [فعل] تعظیم کردن، خم شدن

ایلنمک əylənmək = [فعل] اوقات خوبی داشتن، به خوشی گذشتن

ایلشمک əyləşmək = [فعل] نشستن، جلوس کردن

ایری əyri = [صفت] ناراست، کج

ازگیل əzgil = [اسم] ازگیل

اذیت əziyyət = [اسم] اذیت، آزار

عزیز əziz = [صفت] عزیز، گرامی

ازمک əzmək = [فعل] مچاله کردن، چلاندن، فشردن

حرف F

فابریک fabrik = [اسم] کارخانه، فابریک

فاجیعه، فاجعه faciə = [اسم] فاجعه، افتضاح، تراژدی

فاقیر، فقیر fağır = [صفت] فقیر، ندار، بی پول، بی نوا

فائیز faiz = [اسم] درصد، نرخ

فامیلیا، فامیلی familiya = [اسم] فامیل، خانواده

فاراغات، فراغت farağat = [اسم] فراغت، استراحت، زمان بیکاری

فاصیله، فاصله fasilə = [اسم] فاصله، وقفه، خلال

فاتئح، فاتح fateh = [اسم] فاتح، پیروز، غالب

فایدا، فایده fayda = [اسم] فائده، فایده، سود، استفاده

فعل fe’l = [اسم] فعل

فورال، فئورال fevral = [اسم] ماه فوریه

فعال fəal = [صفت] فعال، ساعی

فدا fəda = [اسم]  فدا، قربانی

فهله fəhlə = [اسم]  کارگر

فخر fəxr = [اسم] فخر، افتخار، غرور، سربلندی

فلاکت fəlakət = [اسم] فلاکت، بدبختی

فلک fələk = [اسم] سرنوشت، تقدیر، بخت و اقبال، طالع

فلسفه fəlsəfə = [اسم] فلسفه

فنا fəna = [صفت] رو به نابودی، فنا، بد، مریض، نامطبوع، ناگوار

فنر fənər = [اسم] فانوس، چراغ، چراغ خیابان

فن fənn = [اسم] موضوع

فراست fərasət = [اسم] هوشمندی، ذکاوت، فراست، دانایی

فرد fərd = [اسم] فرد، شخص

فرح fərəh = [اسم] شادی، فرح، خوشحالی

فرق fərq = [اسم] فرق، تفاوت

فرسیز fərsiz = [صفت] نامناسب، ناشایست

فرش fərş = [اسم] فرش

فریاد fəryad = [اسم] فریاد، داد، گریستن با صدای بلند

فرض fərz = [اسم] فرض، تصور، گمان

فساد fəsad = [اسم] فساد، تباهی، هرزگی

فتح fəth = [اسم] فتح، غلبه، پیروزی

فتیر fətir = [اسم] کلوچه، شیرینی

فیبرا، فیبر fibra = [اسم] فیبر

فیدان fidan = [اسم] نهال، قلمه درخت، گیاه

فیکیر، فکر fikir = [اسم] فکر، ایده

فیل fil = [اسم] فیل

فیلانکس، فلان کس filankəs = [اسم] كسی، شخصی، فلان کس

فیلدیشی fildişi = [اسم] عاج، عاج فیل

فیلم film = [اسم] فیلم

فینجان، فنجان fincan = [اسم] فنجان،

فیراوان، فراوان firavan = [صفت] فراوان، بسیار، وافر، زیاد

فیروزه firuzə = [اسم] فیروزه

فیشنگ، فشنگ fişəng = [اسم] فشنگ، موشک

فیتنه، فتنه fitnə = [اسم] فتنه، آشوب، تحریک

فیندیق fındıq = [اسم] فندق

فینخیرماق fınxırmaq = [فعل] خرناس کردن، خروپف کردن

فیرچا، فرچه fırça = [اسم] فرچه، برس

فیریلداق fırıldaq = [اسم] کلاه برداری

فیرلانماق fırlanmaq = [فعل] چرخیدنف گردیدن، دور زدن، تغییر کردن

فیرتینا fırtına = [اسم] تندباد، طوفان، توفان

فیشیلداماق fışıldamaq = [فعل] خش خش کردن

فونتان fontan = [اسم] سرچشمه، چشمه، فواره

فرما، فورما forma = [اسم] فرم، شکل، ریخت، قواره

فورته پیانو fortepiano = [اسم] پیانو

فوتو foto = [اسم] عکس

فوق العاده، فؤوق العاده fövqəl’adə = [صفت] فوق العاده

فؤوری، فوری fövri = [صفت] فوری، سریع، بلا درنگ

فرانسا Fransa = [اسم] کشور فرانسه

فونت funt = [اسم] پوند

فورقون، فرغون furqon = [اسم] فرغون

فوتبول، فوتبال futbol = [اسم] فوتبال

فورصت، فرصت fürsət = [اسم] فرصت، موقعیت، شانس

فوسونکار füsunkar = [صفت] فریبا، دلربا، افسون کننده

فوضول، فضول füzul = [صفت] نادان، ابله، فضول

 

حرف G

گاوالی gavalı = [اسم] آلو، آلوی برقانی

گئج gec = [صفت] دیر

گئجه gecə = [اسم] شب

گئن gen = [صفت] پهن، عریض

گئری geri = [قید] پشت، عقب

گئتمک getmək = [فعل] رفتن، ترک کردن

گئییم geyim = [اسم] البسه، پوشاک، لباس

گلجک gələcək = [اسم] آینده

گلین gəlin = [اسم] عروس

گلیر gəlir = [اسم] سود، منغعت، خروجی، بازده

گلمک gəlmək = [فعل] آمدن

گمی gəmi = [اسم] کشتی، ناو

گنج gənc = [صفت] جوان

گرکلی gərəkli = [صفت] ضروری، سودمند، با فایده

گرگین gərgin = [صفت] شدید، قوی، سفت، سخت

گتیرمک gətirmək = [فعل] آوردن

گزمک gəzmək = [فعل] راه رفتن، پیاده روی کردن

گیج gic = [صفت] گیج، احمق، کودن

گیلاس gilas = [اسم] گیلاس

گیریش giriş = [اسم] ورودی، مدخل

گیرمک girmək = [فعل] وارد شدن، داخل شدن

گیزلتمک gizlətmək = [فعل] نهان کردن، مخفی کردن، پنهان کردن

گیزلی gizli = [صفت] محرمانه، راز

گؤبلک göbələk = [اسم] قارچ

گؤدک gödək = [صفت] کوتاه

گؤل göl = [اسم] دریاچه، استخر

گؤندرمک göndərmək = [فعل] فرستادن

گؤرکملی görkəmli = [صفت] شخصیت برجسته، مشهور، شهره خاص و عام

گؤرمک görmək = [فعل] دیدن، ملاحظه کردن

گؤرونوش görünüş = [اسم] نمود، مظهر، نمایش، ظاهر

گؤروش görüş = [اسم] ملاقات، دیدار

گؤسترمک göstərmək = [فعل] نشان دادن

گؤتورمک götürmək = [فعل] برداشتن، بردن، گرفتن

گؤی göy = [اسم] آسمان، بهشت | [صفت] رنگ آبی

گؤیرچین göyərçin = [اسم] کبوتر

گؤز göz = [اسم] چشم

گؤزل gözəl = [صفت] زیبا، خوشگل، قشنگ، عالی

گؤزلمک gözləmək = [فعل] انتظار چیزی را کشیدن، برای چیزی صبر کردن

گوج güc = [اسم] نیرو، قوت

گول gül = [اسم] گل

گولمک gülmək = [فعل] خندیدن

گومان، گمان güman = [اسم] گمان، ظن، شک

گوموش gümüş = [اسم] نقره

گون gün = [اسم] روز، یوم، خورشید

گوناه، گناه günah = [اسم] گناه، تقصیر، جرم

گؤزگو güzgü = [اسم] آینه

 

حرف H

حادیثه، حادثه hadisə = [اسم] حادثه، اتفاق

حاکیم، حاکم hakim = [اسم] حاکم، قانونگذار | [صفت] رایج

حاکیمیت، حاکمیت hakimiyyət = [اسم] حاکمیت، سلطه، قدرت

حال hal = [اسم] حال، وضع، موقعیت

حالال، حلال halal = [صفت] حلال، قانونی، اجازه داده شده

حالت halət = [اسم] حالت، وضعیت

حالسیز halsız = [صفت] بی حال، ضعیف، خسته

حامام، حمام hamam = [اسم] حمام، گرمابه

حامبال hambal = [صفت] حمال، باربر

حامی hami = [صفت] حامی، حمایت کننده

هامی hamı = [ضمیر] همه، همگی

هانسی hansı = [ضمیر] کدام، کدامین

حاق، حق haqq = [اسم] حق، درستی، راستی

حاققیندا، حاقیندا haqqında = [حرف اضافه] درباره

هارا hara = [قید] کجا

حارام، حرام haram = [صفت] حرام، منع شده توسط مذهب

حاصیل، حاصل hasil = [اسم] حاصل، نتیجه

هاوا، هوا hava = [اسم] هوا، آب و هوا

حاضیر، حاضر hazır = [صفت] حاضر، آماده

هجا، هئجا heca = [اسم] هجا، بخش

حئکایه، حکایه hekayə = [اسم] حکایت، داستان

حئساب، حساب hesab = [اسم] حساب

هئیکل، هیکل heykəl = [اسم] هیکل، جثه

حئیران، حیران heyran = [صفت] حیران، سرگشته

حئیوان، حیوان heyvan = [اسم] حیوان، جانور

حبس həbs = [اسم] حبس، زندان

حد hədd = [اسم] حد، مرز

هدف hədəf = [اسم] هدف

هدیه hədiyyə = [اسم] هدیه

هفته həftə = [اسم] هفته

حکیم həkim = [اسم] پزشک، طبیب، حکیم

هلاک həlak = [اسم] هلاک، خستگی مفرط

هم həm = [قید] هم، همچنین

همیشه həmişə = [قید] همیشه

حمله həmlə = [اسم] حمله، تهاجم

حقارت həqarət = [اسم] حقارت، کوچکی

حقیقت həqiqət = [اسم] حقیقت، واقعیت

هر hər = [ضمیر] هر

حرارت hərarət = [اسم] حرارت، گرما، تب

حرب hərb = [اسم] جنگ، حرب، نزاع

حرکت hərəkət = [] حرکت، رفتار

حرف hərf = [اسم] حرف، نویسه

حسد həsəd = [اسم] حسد، رشک

حصر ائتمک həsr etmək = [فعل] وقف کردن، فدا کردن، اختصاص دادن

حسرت həsrət = [اسم] حسرت

حساس، حسساس həssas = [صفت] حساس

هشتاد həştad = [عدد] هشتاد، 80

هوس həvəs = [اسم] هوس، زیاده خواهی

حیا həya = [اسم] حیا، حجب، شرم

حیات həyat = [اسم] زندگی، حیات، زندگانی

هیجان həyəcan = [اسم] هیجان

حزین həzin = [صفت] غمگین، ناراحت، محزون

هضم həzm = [اسم] هضم، گوارش

حضرت həzrət = [صفت] حضرت

هیجران، هجران hicran = [اسم] هجران، فراغ

حیددت، حدت hiddət = [اسم] حدت، خشونت، تندی، شدت

هیندتویوغو hindtoyuğu = [اسم] بوقلمون

حیرص، حرص hirs = [اسم] حرص، طمع

هیس his = [اسم] دوده

حیسس، حیس، حس hiss = [اسم] حس، احساس

حیله hiylə = [اسم] حیله، فریب، نیرنگ

حؤکم، حکم hökm = [اسم] حکم، تصمیم

حؤکومت، حکومت hökumət = [اسم] حکومت، دولت

حؤرمت، حرمت hörmət = [اسم] حرمت

هوش huş = [اسم] هوش، ذکاوت

هوجره، هجره hücrə = [اسم] هجره، سلول

هوجوم، هجوم hücum = [اسم] هجوم، حمله، تهاجم

حودود، حدود hüdud = [اسم] حدود، مرز

هونر، هنر hünər = [اسم] هنر، توانایی، استعداد

حوقوق، حقوق hüquq = [اسم] حقوق

حوریت، حریت hürriyət = [اسم] آزادی

حوضور، حضور hüzur = [اسم] حضور، پیشگاه

حوزون، حزن hüzün = [اسم] حزن، اندوه، غم

 

حرف X

خاچ xaç = [اسم] صلیب

خواهیش، خاهیش، خواهش xahiş = [اسم] خواهش، تقاضا، تمنا

خائین، خائن xain = [اسم] خائن، خیانتکار | [صفت] خائنانه، خیانت آمیز

خالا xala = [اسم] خاله

خالچا xalça = [اسم] قالی، زیلو، فرش

خالیص، خالص xalis = [صفت] خالص، واقعی، پاک

خالق xalq = [اسم] مردم، ملت، خلق

خواننده xanəndə = [اسم] خواننده

خانیم xanım = [اسم] خانم، بانو

خاردال xardal = [اسم] خردل

خاریجی xarici = [صفت] خارجی، اجنبی، بیگانه

خاریقه xariqə = [اسم] معجزه، شگفت انگیز

خارق العاده xariqül’adə = [صفت] خارق العاده، فوق العاده، غیر عادی

خاراط، خراط xarrat = [اسم] نجار، درودگر، خراط

خاص xas = [صفت] خاص، ویژه

خاصیت xasiyyət = [اسم] خاصیت، ویژگی

خاصه xassə = [اسم] کیفیت، چگونگی، خصوصیت، خاصه

خاطیره، خاطره xatirə = [اسم] خاطره

خاطیرلاماق xatırlamaq = [فعل] به یاد آوردن، به خاطر آوردن

خئییر، خیر xeyir = [اسم] خیر، نیکی، خوبی، نفع

خئیر، خیر xeyr = [قید] نه، خیر

خبر xəbər = [اسم] خبر، اخبار

خبیث xəbis = [صفت] خبیث، بدجنس، نابکار

خفیف xəfif = [اسم] خفیف، ناچیز

خفیه xəfiyyə = [اسم] کارآگاه، جاسوس

خلبیر xəlbir = [اسم] الک، غربال

خلف xələf = [اسم] نوه، نسل، اولاد، زادگان

خمیر xəmir = [اسم] خمیر

خنجر xəncər = [اسم] خنجر

خرج xərc = [اسم] خرج، هزینه، برآمد

خریطه xəritə = [اسم] نقشه

خسته xəstə = [صفت] خسته، مریض، بیمار

خطا xəta = [اسم] خطا، اشتباه

خط xətt = [اسم] خط (در هندسه)، دستخط

خیال xəyal = [اسم] خیال، رؤیا

خیانت xəyanət = [اسم] خیانت، نقض عهد، پیمان شکنی

خز xəz = [اسم] جامه پوستین، جامه خزدار

خزینه xəzinə = [اسم] گنج، گنجینه، خزانه

خیدمت، خدمت xidmət = [اسم] خدمت، سرویس

خیلاص، خلاص xilas = [اسم] خلاص، رها، آزاد

خیابان xiyaban = [اسم] خیابان

خیار xiyar = [اسم] خیار

خیردا xırda = [صفت] ناچیز، کم، خرده

خیرداوات xırdavat = [اسم] خنزر پنزر، خرده فروشی

خیرمان xırman = [اسم] زمینی که در آن خرمن کوبی می کنند

خور xor = [اسم] گروه کُر، دسته سرایندگان

خوروز xoruz = [اسم] خروس

خورولداماق xoruldamaq = [فعل] خمیازه کشیده، خروپوف کردن، خرناس کردن

خوش xoş = [صفت] خوش، شاد

خؤرک xörək = [اسم] غذا، خوراکی

خریستیان xristian = [صفت] مسیحی، پیرو حضرت عیسی

خورما، خرما xurma = [اسم] خرما

خوصوصن، خصوصن xüsusən = [صفت] خصوصا، به خصوص، به ویژه

خوصوصیت، خصوصیت xüsusiyyət = [اسم] خصوصیت، ویژگی

 

حرف İ

عیبادت، عبادت ibadət = [اسم] عبادت

عیبارت، عبارت ibarət = [صفت] شامل، تشکیل شده از، عبارت

ایبلیس، ابلیس iblis = [اسم] شیطان، ابلیس

عیبرت، عبرت ibrət = [اسم] عبرت، سرزنش

ایبتیدا، ابتدا ibtida = [اسم] ابتدا، آغاز

ایجازه، اجازه icazə = [اسم] اجازه، رخصت، اذن

ایجاره، اجاره icarə = [اسم] اجاره، کرایه

ایجباری، اجباری icbari = [صفت] اجباری

ایجلاس، اجلاس iclas = [اسم] اجلاس، ملاقات

ایجمال، اجمال icmal = [اسم] مرور، دوره، اجمال

ایجرا، اجرا icra = [اسم] اجرا، نمایش، ایفا

ایجتیماعی، اجتماعی ictimai = [صفت] اجتماعی

ایچ iç = [اسم] درونی، داخلی

ایچمک içmək = [فعل] نوشیدن

ایداره، اداره idarə = [اسم] اداره، مدیریت، نظارت

ایدیعا، ادعا iddia = [اسم] ادعا، مطالبه

ایدمان idman = [اسم] ورزش جسمانی، تمرین بدنی

ایدراک، ادراک idrak = [اسم] ادراک، احساس

ایفا ifa = [اسم] ایفا، اجرا، نمایش

ایفاده، افاده ifadə = [اسم] بیان، تجلی، ابرازف افاده

ایفلاس، افلاس ifas = [اسم] ورشکستگی، افلاس

ایفراز، افراز ifraz = [اسم] جداسازی

ایفتیخار، افتخار iftixar = [اسم] افتخار، فخر

ایگید igid = [اسم] مرد جوان | [صفت] شجاع، دلیر

ایخراج، اخراج ixrac = [اسم] اخراج

اختیلاف، اختلاف ixtilaf = [اسم] اختلاف، تفاوت در عقیده

ایختیراع، اختراع ixtira = [اسم] اختراع

ایختیصار، اختصار ixtisar = [اسم] اختصار، کوتاه سازی، مخفف

ایختیصاص، اختصاص ixtisas = [اسم] اختصاص، مختص

ایختیار، اختیار ixtiyar = [اسم] اختیار، حق انتخاب

ایکی iki = [عدد] دو، 2

ایل il = [اسم] سال، سنه

ایلان ilan = [اسم] مار

ایلدیریم ildırım = [اسم] آذرخش، صاعقه، رعد و برق

ایله ilə = [حرف اضافه] با، به معنی

ایلهام، الهام ilham = [اسم] الهام، وحی

ایلیشمک ilişmək = [فعل] بسته شدن، گرفته شدن

ایلک ilk = [صفت] اولف نخست

ایلتیفات، التفات iltifat = [صفت] التفات، وا نگریستن

التیهاب، التهاب iltihab = [اسم] التهاب

ایمکان، امکان imkan = [اسم] امکان، مقدور

ایملا، املا imla = [اسم] املا، دیکته

ایمتاحان، امتحان imtihan = [اسم] امتحان، تست

ایمتیناع، امتناع imtina = [اسم] امنتاع، اجتناب

ایمتیاز، امتیاز imtiyaz = [اسم] امتیاز، برتری

ایمضا، امضا imza = [اسم] امضا

عیناد، عناد inad = [اسم] سرسختی، لجاجت

اینام inam = [اسم] باور، عقیده، اعتقاد

اینانماق inanmaq = [فعل] باور داشتن، اعتقاد داشتن

اینجه incə = [اسم] بلند و باریک، قلمی

اینجی inci = [اسم] مروارید

اینجیمک incimək = [فعل] صدمه خوردن، مصدوم شدن، مجروح شدن

ایندی indi = [قید] الان، اکنون، حالا

اینک inək = [اسم] گاو

اینگیلیس، انگلیس ingilis = [صفت] انگلیسی

اینعیکاس، انعکاس in’ikas = [اسم] انعکاس، بازتاب

اینیلدمک inildəmək = [فعل] نالیدن، زاری کردن، گله کردن

اینکار، انکار inkar = [اسم] انکار، رد، عدم پذیرش

اینکیشاف، انکشاف inkişaf = [اسم] پیشرفت، توسعه، بسط

اینصاف، انصاف insaf = [اسم] انصاف، عدالت، جوانمردی

اینسان، انسان insan = [اسم] انسان، آدم، بشر

اینشا، انشا inşa = [اسم] انشا، نگارش

اینشاعات، انشاعات inşaat = [اسم] ساختمان، عمارت

اینتیباه، انتباه intibah = [اسم] رنسانس

اینتیقام، انتقام intiqam = [اسم] انتقام، کینه، خونخواهی

اینتظام، انتظام intizam = [اسم] نظم و قاعده، ترتیب، انتظام

اینتیظار، انتظار intizar = [اسم] انتظار، چشم داشت، توقع

ایپ ip = [اسم] طناب، ریسمان

ایپک ipək = [اسم] ابریشم | [صفت] ابریشمی

ایقلیم، اقلیم iqlim = [اسم] اقلیم، آب و هوا، شرایط جغرافیایی

ایقتیصاد، اقتصاد iqtisad = [اسم] اقتصاد

ایرلی irəli = [قید] جلو، پیش

ایری iri = [صفت] بزرگ، عظیم

ایریشمک irişmək = [فعل] پوزخند زدن، نیش وا کردن

عیرق، عرق irq = [اسم] نژاد

ایرث، ارث irs = [اسم] ارث، میراث

ایرتیجاع، ارتجاع irtica = [اسم] پرخاشگری، تعرض

ایسیم، اسم isim = [اسم] اسم، نام

ایسینمک isinmək = [فعل] خود را گرم کردن، گرم شدن

ایسلام، اسلام islam = [اسم] دین اسلام

ایسلانماق islanmaq = [فعل] خیس شدن، تر شدن

عیصمت، عصمت ismət = [اسم] عصمت، پاکدامنی، عفت