تغيرات طول شب و روز در عرض سال در اروميه

هر چه از خط استوا كه حدودا طول شب و روز يكسان می باشد و به طرف شمال دورتر می شويم زاويه تابش آفتاب كمتر و كمتر مى شود تا اين كه به عرض جغرافيا يى ٦٦,٣٣ درجه مى رسيم.  در اواخر بهار افرادی که ساکن اين حد جغرافيا يى هستند روزى را بدون شب سپرى مى كنند و در اواخر پاييز ( چله گجسه ) شب يلدا شبى بدون روز را تجربه مى كنند (یعنی تما مى ٢٤ ساعت تاريك و شب است).

اين نكته از عرض جغرافیایی را دايره قطبى ناميده مى نامند.

قرينه اين پديده در نيم كره جنوبى وجود دارد ولی با اختلاف زمانى نيم سال. يعنى وقتى كه در شمال فصل زمستان باشد در جنوب تابستان است.

مختصات جغرافيايى اروميه ( فلكه به نام مركز شهر ) به عرض ٣٧,٣٣ درجه شمالی می باشد و منحنی زیر تغييرات طول شبانه روز در عرض سال نسبت به اين نکته را نشان می د هد.

 

 

 

Urmia-sun-set-rise 

 

بدين صورت بلندترين روز در اوايل تير ماه كه حدود ١٤ ساعت و ٥٠ دقيقه و كوتاه ترين روز حدود ٩ ساعت ٣٠ دقيقه مى باشد.

 

 ناگفته نماند كه چون طول يك سال شمسی ٣٦٥ روز و چند ساعت و دقيقه و ثانيه مى باشد كه سبب سال كبيسه از هر 4 مى شود.

در نتيجه باعث مى شود كه بلندترين روز سال دقيقا به اول تير ماه و كوتاه ترين روز به آخرين روز اذر ماه نيفتند و نوسانات چند روزه داشته باشند.

 

ارسال از: شمس ( آذر ١٩٩٠)

 

 

 

 

اشعار استاد شهریار بخش ـ چهارم

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

سلام بر حیدربابا ) فارسی(

بازى کنان ز کوچه سرازیر مى شدیم

ما بى غمان ز کوچه مگر سیر مى شدیم !

حیدربابایا سلام) آذری(

هریان گلدى شیلاغ آتیب ، آشاردیق

آللاه ، نه خوْش غمسیز-غمسیز یاشاردیق

 

 برای شنیدن اشعار با صدای استاد شهریار اینجا را کلیک کنید

 

آن شیخ و آن اذان و مناجات گفتنش

مشدى رحیم و دست یه لبّاده بردنش

حاجى على و دیزى و آن سیر خوردنش

بودیم بر عروسى وخیرات جمله شاد

ما را چه غم ز شادى و غم ! هر چه باد باد !

 

اسبِ مَلِک نیاز و وَرَندیل در شکار

کج تازیانه مى زد و مى تاخت آن سوار

دیدى گرفته گردنه ها را عُقاب وار

وه ،‌ دختران چه منظره ها ساز کرده اند !

بر کوره راه پنجره ها باز کرده اند !

 

حیدربابا‌ ، به جشن عروسى در آن دیار

زنها حنا – فتیله فروشند بار بار

داماد سیب سرخ زند پیش پاىِ یار

مانده به راهِ دخترکانِ تو چشمِ من

در سازِ عاشقانِ تو دارم بسى سخن

 

از عطر پونه ها به لبِ چشمه سارها

از هندوانه ، خربزه ، در کشتزارها

از سقّز و نبات و از این گونه بارها

مانده است طعم در دهنم با چنان اثر

کز روزهاى گمشده ام مى دهد خبر

 

نوروز بود و مُرغ شباویز در سُرود

جورابِ یار بافته در دستِ یار بود

آویخته ز روزنه ها شالها فرود

این رسم شال وروزنه خودرسم محشرى است

عیدى به شالِ نامزدان چیز دیگرى است !

 

با گریه خواستم که همان شب روم به بام

شالى گرفته بستم و رفتم به وقتِ شام

آویخته ز روزنة خانة غُلام

جوراب بست و دیدمش آن شب ز روزنه

بگریست خاله فاطمه با یاد خانْ ننه

 

در باغهاى میرزامحمد ز شاخسار

آلوچه هاى سبز وتُرش ، همچو گوشوار

وان چیدنى به تاقچه ها اندر آن دیار

صف بسته اند و بر رفِ چشمم نشسته اند

صفها به خط خاطره ام خیمه بسته اند

 

نوروز را سرشتنِ گِلهایِ چون طلا

با نقش آن طلا در و دیوار در جلا

 هر چیدنى به تاقچه ها دور از او بلا

 

 

 

 

 

 

 

 

شیخ الاسلام مُناجاتى دییه ردى

مَشَدرحیم لبّاده نى گییه ردى

مشْدآجلى بوْز باشلارى ییه ردى

بیز خوْشودوق خیرات اوْلسون ، توْى اوْلسون

فرق ائلَمَز ، هر نوْلاجاق ، قوْى اولسون

 

ملک نیاز ورندیلین سالاردى

آتین چاپوپ قئیقاجیدان چالاردى

قیرقى تکین گدیک باشین آلاردى

دوْلائیا قیزلار آچیپ پنجره

پنجره لرده نه گؤزل منظره !

 

حیدربابا ، کندین توْیون توتاندا

قیز-گلینلر ، حنا-پیلته ساتاندا

بیگ گلینه دامنان آلما آتاندا

منیم ده اوْ قیزلاروندا گؤزوم وار

عاشیقلارین سازلاریندا سؤزوم وار

 

حیدربابا ، بولاخلارین یارپیزى

بوْستانلارین گوْل بَسَرى ، قارپیزى

چرچیلرین آغ ناباتى ، ساققیزى

ایندى ده وار داماغیمدا ، داد وئرر

ایتگین گئدن گوْنلریمدن یاد وئرر

 

بایرامیدى ، گئجه قوشى اوخوردى

آداخلى قیز ، بیگ جوْرابى توْخوردى

هرکس شالین بیر باجادان سوْخوردى

آى نه گؤزل قایدادى شال ساللاماق !

بیگ شالینا بایراملیغین باغلاماق !

 

شال ایسته دیم منده ائوده آغلادیم

بیر شال آلیب ، تئز بئلیمه باغلادیم

غلام گیله قاشدیم ، شالى ساللادیم

فاطمه خالا منه جوراب باغلادى

خان ننه مى یادا سالیب ، آغلادى

 

حیدربابا ، میرزَممدین باخچاسى

باخچالارین تورشا-شیرین آلچاسى

گلینلرین دوْزمه لرى ، طاخچاسى

هى دوْزوْلر گؤزلریمین رفینده

خیمه وورار خاطره لر صفینده

 

بایرام اوْلوب ، قیزیل پالچیق اَزَللر

ناققیش ووروب ، اوتاقلارى بَزَللر

 طاخچالارا دوْزمه لرى دوْزللر