دلمه برگ مو در پايتخت انگور ايران

به نظر من در اين گرماي وحشتناك بايد راهي مناطق كوهستاني يا كوهپايه‌ها، از جمله كردستان يا آذربايجان شويد و اصلا هم گول تبليغات رسانه‌اي و جشنواره‌هاي كذا و كذا را نخوريد كه گاه محل اين جشنواره‌ها از نظر گرما شبيه جهنم است!

پس امروز با هم به اروميه مي رويم .

غذايي از دل باغ انگور

آنچه براي ما بخصوص در اين فصل در سفر به اروميه مهم است باغ‌هاي انگور و سيب و ساير ميوه‌جات و صيفي‌جات است.

حالا اين كه چرا در مطلبي كه بايد به غذاهاي محلي بپردازد در مورد باغ صحبت مي‌كنيم دليلش اين است كه 2 غذاي اصلي مردم اروميه به طور كامل وابسته به همين باغداري و نوع حرفه و شغل‌شان است.

شغل اغلب مردم اروميه، باغداري است. وجود زمين‌هاي حاصلخيز و رودخانه‌هاي پر آب شايد مهم‌ترين دليل روي آوردن مردم به اين حرفه باشد.

شايد باور نكنيد اما يكي از باغداران اروميه به من مي‌گفت چيزي حدود 50 نوع انگور توسط باغداران اروميه به عمل مي‌آيد كه هر كدام هم مصرفي مخصوص خود دارند. مثلا انگور كشمشي كه 2 رنگ سفيد و قرمز دارد و بدون هسته است بيشتر براي تهيه كشمش به كار مي‌رود.

انگور خليلي كه تنها براي خوردن به بازار تره‌بار مي‌رود.

انگور حسيني و صاحبي كه دانه‌هاي درشت دارد و پر آب است.

انگور قره شيره و رازقي كه مهم‌ترين مصرف شان تهيه شيره انگور است.

انگور به قول خودشان پوست كلفت يا ريش بابا كه هم پر آب است و هم مي‌توان مدت زيادي آن را نگهداري كرد و حتي در زمستان هم خورد.

خلاصه اين كه اين روزها بخصوص مرداد و شهريور اگر اهل خوردن انگور هستيد حتما بايد سري به اروميه بزنيد تا متوجه شويد اين انگورهاي وارداتي مصري و ايتاليايي و تركيه‌اي پيش محصول باغداران عزيز كشورمان هم از نظر كيفيت، هم قيمت و هم طعم و مزه واقعا هيچ‌اند.

اما يكي از غذاهاي لذيد اروميه كه ارتباط مستقيم هم با باغداري و انگور دارد دلمه برگ مو است آن هم دلمه‌هايي فوق‌العاده خوشمزه و يكدست و بر خلاف آن چيزي كه ما از دلمه مي‌شناسيم دلمه‌هاي اروميه يا مربع‌هاي خيلي خيلي كوچك هستند يا لوله‌اي شكل.

نكته‌اي كه در رستوران‌هاي اروميه وجود دارد آن هم در اين فصل اين است كه دلمه را بيشتر به عنوان يك همراه غذا يا پيش‌غذا سرو مي‌كنند به عنوان مثال شما يك كباب يا كوفته سفارش مي‌دهيد و بعد به عنوان پيش‌غذا در كنار ماست و ترشي و... چند دلمه هم برايتان مي‌آورند، اما اگر از من مي‌شنويد كلا كباب و... بي‌خيال شويد و به خوردن همان دلمه بپردازيد كه جاي ديگري با اين طعم و تازگي گيرتان نمي‌آيد.

مردم اروميه عادت‌هاي غذايي ديگري هم دارند كه بد نيست به آنها هم اشاره كنم، مانند خوردن ماست و شیره انگور كه به دوشاب معروف است يا در اكثر هتل‌ها و برخي قهوه‌خانه‌ها كه صبحانه مي‌دهند نان تازه و پنیرمحلی، شیر گاومیش و عسل جايگاه وي‍ژه‌اي دارد و عسل اروميه هم واقعا عسلي خوشمزه است و اصلا يكي از صادرات اروميه‌اي‌ها همين عسل است.

اروميه‌اي‌ها يك نوع ساندويچ هم دارند كه البته در رستوران‌هاي خيلي مدرن و فست‌فود‌هاي آنچناني نمي‌توانيد آن را پيدا كنيد، بلكه در اطراف همان خيابان امام و در برخي ساندويچي‌ها وجود دارند كه مخلوطی از سیب‌زمینی كباب شده، تخم‌مرغ آبپز، كره محلی و سبزی را با فلفل قرمز و نمك مخلوط مي‌كنند و به مشتريان خود كه تعدادشان هم كم نيست ارائه مي‌كنند، البته همراه يك ليوان دوغ محلی كه واقعا فوق‌العاده است.

 

از سينا علي‌محمدي ( تیر 1390)

مسجد اعظم

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

مسجد اعظم (بازار باش مسجده)

مسجد اعظم اروميه در خيابان بعثت (عسگرآبادي) ، جنب بازار و ميدان گندم فروشان واقع است . اين مسجد كه قبلاً به نام مسجد « بازارباش » نيز خوانده مي شد ، داراي شبستان و صحن داخلي مستطيل شكلي است كه در وسط آن ، گنبد اصلي بر روي هشت پايه و ستون كه از مرمر سفيد كار شده ، قرار دارد . قسمت پايين گنبد سرتاسر شيشه اي و نورگير است بخش عمده نور داخل مسجد از اين پنجره ها تامين مي شود .

در پايين پنجره ها كاشي هاي جالبي به كار رفته است كه با آيات قرآني به صورت نوار با سبك اسليمي ( گل و بوته ) تزئين شده است . در چهار گوشه سقف مسجد ، چهار گنبد كوچك هشت ضلعي تعبيه شده كه بدون پايه و ستون است . محراب مسجد نيز با كاشي هاي الوان و آيات قرآن بطرز بسيار بديع و جالبي تزئين شده است .

از طرف ميدان گندم فروشان و بازار مسجد داراي دو در ورودي است كه بر بالاي هر كدام مناره‌اي است كه با گلدسته و كاشيهاي لعابي سبز و زرد تزئين يافته است . اين درهاي چوبي بي‌نهايت استادانه ساخته شده اند بر روي يكي از درهاي ورودي ( در سمت راست ) ضمن تزيين با كاشي هاي لعابدار جمله « الله جل جلاله » و در سمت راست آن جمله « محمد رسول ا... » بكار رفته است و در بالاي در ديگر مسجد به ترتيب نام امامان معصوم با زمينه لاجوردي و به رنگ سفيد نوشته شده است .

در قسمت بالاي ده پنجره اي كه به طرف ميدان گندم فروشان باز مي شود نيز نواري از كاشي تعبيه شده كه آياتي از قرآن مجيد برآن نوشته شده است . همچنين در وسط و بالاي اين نوار نوشته « مسجد اعظم » قراردارد و در قسمت پايين آن تاريخ بازسازي مسجد ديده مي شود :

« در تاريخ 1392 هجري قمري برابر با 1351 هجري شمسي مسجد بازارباش به اهتمام مسلمانان تجديد بنا شد و مسمي به « مسجد اعظم » گرديد .